و از همين نسف است صوفى نامدار و عالىمقدار « ابو تراب نخشبى » كه بقول عطار : « . . . . . از عيارپيشگان طريقت بود و از مجردان راه بلا بود و از سياحان باديه فقر بود و از سيدان اين طايفه بود و از اكابر مشايخ خراسان بود . » ( تذكرة الاولياء ج 1 ص 245 ) و شرح احوال و مقامات اين مرد بزرگ كه از قدماء صوفيه و عظماء مشايخ اين قوم است در ( تذكرة الاولياء ) و ( طبقات الصوفية سلمى ص 146 - 151 ) و ( طرائق - الحقائق ج 2 ص 76 ) و ( طبقات شعرانى ج 1 ص 83 ) و ( حلية الاولياء ج 10 ص 219 - 222 ) و ديگر كتب آمده است . « ابو تراب نخشبى » به سال دويست و چهل و پنج وفات يافته است . بارى اينان كه نامشان در اين مختصر آمد همه از جمله مشاهير باصطلاح درجه اول نسف مىباشند كه كه نامشان بعنوان شاعر - فقيه - متكلم - صوفى در هر يك از كتب مربوط به آن علوم و فنون آمده است . و بنا بقول عوفى محل تولد « سوزنى » نيز همين نسف است . ( تاريخ ادبيات آقاى دكتر صفا ص 622 ج 2 ) . اكنون به‌نحوى مختصر اشارتى ببعضى از مشاهير نسف مىنمايد : 1 ) ابو الحسن محمد بن احمد نسفى مقتول به سال ( 331 ) بامر نوح بن نصر سامانى كه از دعات بزرگ اسماعيليه بوده و اختصاص و اتصالى به « نصر بن احمد سامانى » داشته است . ( مرجع سابق ج 1 ص 247 ) . و ناصر خسرو از او به « خواجه شهيد بو الحسن نخشبى » تعبير مىكند ( خوان الاخوان ص 111 ) . 2 ) ابو اسحاق ابراهيم بن معقل از بزرگان علما و اصحاب حديث و مؤلف چند كتاب در حديث و فقه و تفسير . متوفى در سال ( 394 - ه ) . ( معجم البلدان ج 8 ص 287 و معجم المؤلفين ج 1 ص 115 ) . 3 ) ابو جعفر محمد بن احمد نسفى از بزرگان فقها و زهاد قرن چهارم و پنجم متوفى در ( 414 - ه ) . ( جواهر المضيئة ج 2 ص 24 ) . 4 ) احمد بن ابى المؤيد محمودى نسفى فقيه و متكلم و اديب كه در سال ( 515 - ه ) در قيد حيات بوده و سال فوت او به درستى مشخص نيست . ( جواهر المضيئة . ج 1 ص 128 ) 5 ) عبد العزيز بن عثمان بن ابراهيم بن زرعة نسفى معروف به « قاضى نسفى » كه « قرشى » در جواهر المضيئة از او بعنوان : « امام الدنيا فى وقته » تعبير مىكند و تصانيف متعددى براى او مىشمارد . ( جواهر المضيئة ج 1 ص 319 - معجم المؤلفين ج 5 ص 252 ) متوفى در ( 533 - ه ) . 6 ) ابو البركات عبد اللّه بن احمد بن محمود نسفى عالم و فقيه و مفسر معروف قرن ششم و هفتم و صاحب تفسير مشهور ( مدارك التنزيل و حقايق التأويل ) كه مكرر بچاپ رسيده است و مؤلف كتب فراوان در اصول الفقه و فقه حنفى و كلام . متوفى در ( ايذه‌ى خوزستان )